3. Zasady używania podręcznego sprzętu gaśniczego - jak poprawnie używać gaśnic ?

4. Instalacja hydrantowa - jakie budynki powinny zostać wyposażone w hydranty ?

5. Przeglądy i czynności konserwacyjne hydrantów wewnętrznych i zewnętrznych.

6. Jakie budynki powinny być wyposażone w oddymianie?

7. Wyposażenie w apteczki

8. Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego - dla jakich budynków powinna być opracowana, do kogo należy obowiązek opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego ?

1. Zasady doboru i rozmieszczenia podręcznego sprzętu gaśniczego

Obiekt powinien być wyposażony w gaśnice dostosowane do gaszenia tych grup pożarów, określonych w Polskich Normach, które mogą wystąpić w pomiesz­czeniach, a mianowicie:

• A – pożary materiałów stałych, których normalne spalanie zachodzi tworzenie się żarzących węgli,
• B –pożary cieczy i ciał stałych topiących się,
• C – pożary gazów,
• D – pożary metali,
• F – pożary tłuszczów i oleju w urządzeniach kuchennych.

Co najmniej jedna jednostka środka gaśniczego 2 kg ( 3 dm³) powinna przypadać:

na każde 100 m² powierzchni strefy pożarowej w budynku, niechronionym stałym urządzeniem gaśniczym, zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V, (z wyjątkiem mieszkalnych), w strefach produkcyjnych i magazynowych o gęstości obciążenia ogniowego ponad 500 MJ/m2 lub w których występują pomieszczenia zagrożone wybuchem,

na każde 300 m² powierzchni w strefach pożarowych chronionych stałymi urządzeniami gaśniczymi, z wyjątkiem stref zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV (budynków mieszkalnych).

Przy rozmieszczeniu gaśnic należy stosować się do poniższych zasad:

• Sprzęt powinien znajdować się w miejscach dostępnych i widocznych, np. na korytarzach, przy wejściach do budynku i pomieszczeń, na klatkach schodowych,
• W obiektach wielokondygnacyjnych sprzęt należy umieszczać w tych samych miejscach na każdej kondygnacji, jeżeli warunki techniczne na to pozwalają,
• Miejsce umieszczenia gaśnicy powinno być oznakowane zgodnie z Polską Normą
• Do gaśnic powinien być dostęp o szerokości, co najmniej 1metra,
• Sprzętu nie należy umieszczać w miejscach narażonych na działanie źródeł ciepła i uszkodzenia mechaniczne,
• Długość dojścia do gaśnicy z każdego miejsca, w którym w budynku może przebywać człowiek nie powinna przekraczać 30 metrów.

Za spełnienie powyższych wymagań odpowiadają właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektu (art. 4 ust. 1 pkt. 2 i 2a ustawy z dnia 24.08.1991 r. o ochronie przeciwpożarowej).

2. Przeglądy i czynności konserwacyjne podręcznego sprzętu gaśniczego

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spaw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów gaśnice powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym zgodnie z właściwymi Polskimi Normami, z odnośną dokumentacją techniczną oraz instrukcjami obsługi. Przeglądy te powinny być przeprowadzane w okresach i w sposób zgodny z instrukcją ustaloną przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz na rok.

Niezależnie od obowiązujących okresowych przeglądów, poddaniu czynnościom konserwacyjnym wymagają też gaśnice wyposażone w manometr, w przypadku gdy jego strzałka znajduje się poniżej zaznaczonego na zielono obszaru skali oraz gaśnice, które były w jakikolwiek sposób uruchamiane. Konserwacji należy też poddać gaśnice, w których zerwano plomby umieszczane przez producenta lub konserwatora na dźwigni uruchamiającej, na zaworze butli lub na zaworze bezpieczeństwa, gaśnice, które mają ślady uszkodzenia mechanicznego (przecięty wąż, ogniska korozji) oraz nie posiadają czytelnej kontrolki z terminem ważności badań.

Wszystkie czynności konserwacyjne powinny być potwierdzone indywidualną cechę aktualizacji – tzw. kontrolkę (najczęściej to nalepka z nazwą firmy, nazwiskiem i podpisem konserwatora oraz datą wykonania i datą ważności przeglądu).

Dodatkowo raz na 5 lat zbiorniki ciśnieniowe gaśnic o objętości większej niż 5 dm3 (gaśnice proszkowe o masie środka gaśniczego 6 kg i większym) powinny być poddawane badaniom i legalizacji przez Urząd Dozoru Technicznego. Wyjątkiem są gaśnice śniegowe, w których termin ważności wynosić może nawet 10 lat, a datę ważności ostatniego badania UDT odczytać można z cechy wybitej bezpośrednio na górnej części butli. Konserwatorzy w ramach prowadzonych czynności kontrolują datę produkcji uwzględniając datę następnego badania.

3. Zasady używania podręcznego sprzętu gaśniczego

Gaśnice proszkowe; X – (stałociśnieniowe z manometrem)

• Zdjąć z wieszaka i zbliżyć się do źródła ognia.
• Wyciągnąć zabezpieczenie (zawleczkę).
• Skierować dyszę węża na źródło ognia i nacisnąć dźwignię zaworu.
• Rozpocząć gaszenie.

Gaśnice proszkowe; Z – (zmiennociśnieniowe bez manometru)

• Zdjąć z wieszaka i zbliżyć się do źródła ognia.
• Wyrwać zawleczkę.
• Nacisnąć zbijak, przebijając nabój i zwolnić nacisk.
• Odczekać 5 s.
• Nacisnąć dźwignię węża, a jego wylot skierować na źródło ognia.
• Rozpocząć gaszenie.

Uwaga !

• Gaśnice te mają budowę syfonową nie mogą być używane do góry dnem.
• Przy gaszeniu urządzeń elektrycznych o napięciu do 1000V zachować odstęp minimum 1 m.
• Po każdorazowym użyciu należy ponownie napełnić gaśnicę.
• Gasić zgodnie z kierunkiem wiatru.

Gaśnice śniegowe – butla stalowa wypełniona dwutlenkiem węgla w stanie ciekłym.

• W celu uruchomienia gaśnicy należy chwycić gaśnicę stojącą na podłodze lub zdjąć ją z wieszaka.
• Zerwać plombę.
• Zbliżyć się na bezpieczną odległość do ognia.
• Chwycić dyszę za rękojeść i skierować rurę skośnie w dół na ogień (w przypadku, gdy pali się powierzchnia pionowa gasić od dołu do góry).
• Podczas gaszenia nie należy przerywać działania gaśnicy przez zakręcanie zaworu, gdyż może to spowodować zestanie się dwutlenku węgla w dyszy wylotowej i unieruchomić gaśnicę.

Uwaga !

• Zabrania się używania gaśnicy śniegowej do gaszenia odzieży palącej się na ludziach.
• Należy unikać styczności z rozprężonym dwutlenkiem węgla ze względu na niska temperaturę.

4. Instalacja hydrantowa

W hydranty z wężem półsztywnym DN 25 powinny być wyposażone strefy pożarowe zaliczane do kategorii zagrożenia ludzi ZL:

1. Na każdej kondygnacji w budynkach o wysokości do 25 metrów, w strefach pożarowych o powierzchni przekraczającej 200 m² zawierających pomieszczenie przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50-u osób, dla osób o ograniczonej zdolności poruszania się lub w strefach zamieszkania zbiorowego.
2. W strefach pożarowych użyteczności publicznej nie przeznaczonych przede wszystkim dla osób ograniczonej zdolności poruszania się i nie zwierających pomieszczeń przeznaczonych do jednoczesnego przebywania 50-u osób o powierzchni ponad 1000 m², w budynku o wysokości do 12 metrów.
3. Na każdej kondygnacji budynkach o wysokości ponad 25 metrów, z wyjątkiem stref pożarowych wyłącznie mieszkalnych,

5. Przeglądy i czynności konserwacyjne hydrantów wewnętrznych i zewnętrznych

Co najmniej raz na rok należy przeprowadzić:

• Przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne hydrantów i zaworów hyrantowych.
• badanie wydajności hydrantu, podczas którego sprawdza się ciśnienie na zaworze hydrantowym, które nie może być niższe niż 0,2 MPa i wydajność na pyszczku prądownicy.
• Węże stanowiące wyposażenie hydrantów wewnętrznych raz na pięć lat poddawać próbie ciśnieniowej, zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach.

6. Jakie budynki powinny być wyposażone w oddymianie?

1. W urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu zamontowane na klatkach schodowych obudowanych i zamykanych drzwiami, powinny być wyposażone budynki:

• o wysokości do 12 metrów zawierające strefę pożarową zaliczaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL II, czyli przeznaczoną przede wszystkim dla osób o ograniczonej zdolności poruszania się,
• o wysokości ponad 12 m do 25 metrów z wyjątkiem należących do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, czyli budynków mieszkalnych,
• o wysokości do 25 metrów nad poziom terenu zawierające strefą pożarową produkcyjno-magazynową o gęstości obciążenia ogniowego powyżej 500 MJ/m²,

• O wysokości ponad 25 do 55 metrów w strefach zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL II, czyli przeznaczonych przede wszystkim dla osób o ograniczonej zdolności poruszania się,
• O wysokości ponad 55 metrów w strefach pożarowych wyjątkiem zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, czyli mieszkalnych,
• W urządzenia zapobiegające zadymieniu lub samoczynne urządzenia oddymiające uruchamiane za pomocą systemu wykrywania dymu zamontowane na klatkach schodowych i przedsionkach przeciwpożarowych powinny być wyposażone budynki:
• O wysokości ponad 25 do 55 metrów w strefach pożarowych z wyjątkiem mieszkalnych i przeznaczonych przede wszystkim dla osób o ograniczonej zdolności poruszania się,
• O wysokości ponad 25 do 55 metrów w strefach pożarowych produkcyjno-magazynowych,
• O wysokości ponad 55 metrów w strefach mieszkalnych.

7. Wyposażenie w apteczki

Według Rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie ogólnych przepisów BHP pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom system pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środki do udzielania pierwszej pomocy. W szczególności powinien zapewnić:

1. punkty pierwszej pomocy wyposażone w niezbędny sprzęt i inne środki do udzielenia pierwszej pomocy w oddziałach, w których wykonywane są prace powodujące duże zagrożenie wypadkowe lub wydzielanie się par, gazów albo pyłów szkodliwych,
2. apteczki w poszczególnych wydziałach zakładu pracy.

Ilość, usytuowanie i wyposażenie punktów pierwszej pomocy i apteczek powinny być ustalone w porozumieniu z lekarzem, z uwzględnieniem występujących zagrożeń.

W punktach pierwszej pomocy i przy apteczkach, w widocznych miejscach, powinny być umieszczone instrukcje udzielania pierwszej pomocy.

8. Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego

Instrukcje bezpieczeństwa pożarowego wymagane są dla obiektów pełniących funkcję użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjną, magazynową oraz inwentarskich. Warunkiem jest by kubatura brutto budynków lub jego części stanowiącej strefę pożarową była większa niż 1000 m³ (1500m³ dla budynku inwentarskiego), a dla obiektu innego niż budynek powierzchnia strefy przekraczała 1000 m².

Obowiązek opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego należy do właściciela, zarządcy lub użytkownika obiektu.